Schikken of vervolgen? De nieuwe Aanwijzing hoge transacties biedt handvatten

In een gastcolumn voor Risk & Compliance Platform Europe belicht Michael van Woerden hoe met de nieuwe Aanwijzing hoge transacties aansluiting gezocht wordt bij de internationale praktijk van grote schikkingen met ondernemingen in strafzaken.

Nieuwe Aanwijzing Hoge Transacties in werking getreden

De nieuwe Aanwijzing Hoge Transacties is in werking getreden. In deze Aanwijzing wordt beschreven hoe het Openbaar Ministerie (OM) omgaat met hoge transacties en welke kaders hiervoor gesteld zijn. Nieuw is de instelling van een onafhankelijke commissie die dit soort transacties toetst alvorens ze worden aangeboden aan de verdachte. “Belangrijk is dat de hoge transactie als afdoening recht doet aan de belangen van slachtoffers en de samenleving als geheel. Bijvoorbeeld door voorwaarden op te nemen die er zoveel mogelijk voor moeten zorgen dat de verdachte niet nogmaals de fout in gaat.”, aldus het OM op haar website.   In zijn gastcolumn voor Transparency International beschrijft Michael van Woerden hoe met de nieuwe Aanwijzing aangesloten wordt bij de internationale praktijk van grote schikkingen met ondernemingen.

Nieuwe Aanwijzing opsporing en vervolging buitenlandse corruptie

In deze herziene Aanwijzing wordt onder ‘buitenlandse corruptie’ verstaan: het omkopen van een buitenlandse ambtenaar door een bedrijf of persoon’. Nader wordt aangegeven wat de reikwijdte is van de strafbaarstellingen in relatie tot de rechtsmacht van Nederland en met welke factoren rekening gehouden moet worden bij het bepalen van de opportuniteit van de vervolging van op zichzelf strafbaar gestelde gevallen van buitenlandse ambtelijke corruptie. Deze Aanwijzing ziet zowel op de omkopende partij (personen en bedrijven) als de omgekochte partij (ambtenaren) bij buitenlandse corruptie. De opsporing en vervolging van in Nederland gepleegde corruptie wordt behandeld in de ‘Aanwijzing opsporing en vervolging van ambtelijke corruptie in Nederland’.

Naleving schikkingsafspraken? Hoog tijd voor onafhankelijk toezicht

Er loopt een debat over de inzet en reikwijdte van het beroepsgeheim van advocaten van ondernemingen die te maken hebben met opsporing en vervolging van corruptie en van fraude. Het betrachten van openheid door ondernemingen over wat er fout is gegaan is evenwel ook van belang. Deze openheid draagt bij aan het voorkomen van nieuwe corruptie- en fraudegevallen. Hierbij past ook dat in geval van een met het openbaar ministerie gemaakte schikkingsafspraak over verbetering van het compliance programma er onafhankelijk getoetst wordt wat hiervan in de praktijk terecht komt zonder dat ‘legal privilege’ kan worden tegengeworpen. Minister Grapperhaus werkt aan een wettelijke regeling voor toezicht op naleving van schikkingsafspraken. Wanneer de hoogste leiding van de onderneming in het kader van een schikking belooft om serieus werk te maken van verbetering van het compliance programma, dan past daarbij dat onafhankelijk wordt getoetst of het compliance programma aan de gestelde eisen voldoet. Michael van Woerden schreef hierover een gastcolumn voor Risk & Compliance Platform Europe.

Globalization of Foreign Corrupt Practices Law

Foreign and domestic corrupt practices are embedded in many nations of the world. The law of foreign corrupt practices owes its origins primarily to the U.S. Foreign Corrupt Practices Act of 1977 (FCPA). Two decades later, the Organization for Economic Cooperation and Development (OECD) adopted a Convention combating bribery of foreign public officials largely applicable to developed nations. In 2005, the United Nations Convention against Corruption expanded the anti-corruption campaign to much of the globe. The OECD and U.N. Conventions  magnify the need for extensive compliance programs and the need for assessment of the effectiveness therof. Read more?

 

 

 

Kamervragen over reclassering voor veroordeelde bedrijven

Vragen van het lid Groothuizen (D66) aan de Minister van Justitie en Veiligheid over reclassering voor veroordeelde bedrijven. (Ingezonden 27 februari 2019)

1. Heeft u kennisgenomen van het artikel ‘Minister positief over plan reclassering veroordeelde bedrijven’? 1)

2. Welke mogelijkheden heeft het openbaar ministerie (OM) op dit moment om (grote) bedrijven een verbeterprogramma te laten volgen nadat zij de fout in zijn gegaan?

3. Kunt u een korte schets geven van de verbeterprogramma’s uit Groot-Brittannië en de Verenigde Staten waarnaar het eerder genoemde artikel verwijst? Zijn er (elementen van die) verbeterprogramma’s waarvan u denkt dat die ook in Nederland toegepast kunnen worden? Zo ja, welke dan en op welke manier kunnen die worden toegepast?

4. Wat zijn uw eerste gedachten over een reclasseringssysteem voor bedrijven? In welke gevallen zouden volgens u bedrijven een verbeterprogramma moeten volgen? Uit welke onderdelen zou zo’n verbeterprogramma kunnen bestaan? Hoe worden die bedrijven begeleid en gecontroleerd? Aan welke sancties denkt u bij niet-naleving? Door welke organisatie zouden deze verbeterprogramma’s moeten worden gecontroleerd?

5. Welke rol ziet u weggelegd voor de rechter bij het opleggen van en het toezicht op een verbeterprogramma? Zie u mogelijkheden hierbij een verbinding te leggen met de rechterlijke toets op hoge transacties? Zo ja, hoe zou u dit vorm kunnen geven? Zo nee, waarom niet?

6. Wat vindt u van de gedachte om bedrijven die zelf melden dat zij zich mogelijk schuldig hebben gemaakt aan een strafbaar feit tegemoet te komen met een lagere boete? Indien u hier positief tegenover staat, welke mogelijkheden ziet u?

7. Wat is er besproken op de bijeenkomst georganiseerd door Rijksdienst voor Ondernemend Nederland die de heer Van Woerden in het artikel noemt?

1) Financieel Dagblad, 23 februari 2019, https://fd.nl/economie-politiek/1290445/plan-van-reclassering-voor-bedrijven-welwillend-ontvangen

Rechter krijgt rol bij megaschikkingen

De Tweede Kamer heeft op 27 november 2018 ingestemd met een motie van D66 en de SP waarin de ministers van Justitie en Veiligheid worden opgeroepen de rechter een rol te geven bij megaschikkingen. Dit soort zaken vindt nu nog achter gesloten deuren plaats zonder toetsing van de rechter. De Raad voor de Rechtspraak pleit al langer voor een rol van de rechter bij schikkingen. Ieder jaar wordt nog steeds een groot aantal rechtszaken buiten de rechter afgedaan. Dan gaat het bijvoorbeeld om de schikking van ING onlangs voor 775 miljoen euro, of de SBM offshore-zaak dit jaar. Het Openbaar Ministerie (OM) treft dan een schikking met een bedrijf dat verdacht wordt van strafbare feiten.

Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak zei hier eerder over: ‘Het is belangrijk dat in een rechtsstaat wetten en regels effectief worden gehandhaafd. En vooral dat iedereen er op kan vertrouwen dat mensen die de regels overtreden, worden opgepakt door de politie, vervolgd door het OM en door de rechter worden bestraft. In het bijzonder geldt dat voor zaken met een grote maatschappelijke impact.’

 

Anti-corruptie congres 2 november 2018

Corruptie en de bestrijding ervan staan in de belangstelling. Talloze bedrijven zijn onderworpen aan hoge boetes en andersoortige sancties die een zeer negatieve impact op hun bedrijfsvoering en reputatie hebben gehad. Megaschikkingen staan volop in de belangstelling. Het komende Anti-Corruptie Congres van 2 november 2018 biedt een overzicht van de meest actuele thema’s en ontwikkelingen op het gebied van (de bestrijding van) corruptie. DeComplianceMonitor zal deelnemen aan het afsluitende paneldebat over onder meer de effectiviteit van handhaving bij schikkingsafspraken. Graag tot dan!

 

Leestip: Compliance in het financieel toezichtrecht

Klik hier.

 

 

 

Transacties OM bij aanpak van georganiseerde criminaliteit

“De hoge transactie is een onmisbaar instrument in de aanpak van internationale georganiseerde criminaliteit”, aldus het Openbaar Ministerie (OM) in een bericht op haar website. Het OM werkt aan verfijning van de praktijk van hoge transacties en schikkingen, onder meer door de transparantie en duidelijkheid aan de voor- en achterkant van een transactie te vergoten. Slechts een klein deel van de strafzaken leent zich voor een hoge transactie. Het gaat om circa tien zaken per jaar waarin een hoge transactie de meest passende afdoening is. Welke zaken komen in aanmerking voor een hoge transactie?

“Alleen in zaken waar de verdachte ook zelf het foute van zijn handelen inziet en het OM ook niet anders kan opleggen dan een boete (of werkstraf), komt de transactie in beeld. In zaken waar OM en verdachte het niet met elkaar eens zijn of waar een gevangenisstraf tot de mogelijkheden behoort, moet een rechter de beslissing nemen”, aldus het OM.

Voor meer informatie: zie het bericht op de website van het Openbaar Ministerie.