Schikken of vervolgen? De nieuwe Aanwijzing hoge transacties biedt handvatten

In een gastcolumn voor Risk & Compliance Platform Europe belicht Michael van Woerden hoe met de nieuwe Aanwijzing hoge transacties aansluiting gezocht wordt bij de internationale praktijk van grote schikkingen met ondernemingen in strafzaken.

Nieuwe Aanwijzing Hoge Transacties in werking getreden

De nieuwe Aanwijzing Hoge Transacties is in werking getreden. In deze Aanwijzing wordt beschreven hoe het Openbaar Ministerie (OM) omgaat met hoge transacties en welke kaders hiervoor gesteld zijn. Nieuw is de instelling van een onafhankelijke commissie die dit soort transacties toetst alvorens ze worden aangeboden aan de verdachte. “Belangrijk is dat de hoge transactie als afdoening recht doet aan de belangen van slachtoffers en de samenleving als geheel. Bijvoorbeeld door voorwaarden op te nemen die er zoveel mogelijk voor moeten zorgen dat de verdachte niet nogmaals de fout in gaat.”, aldus het OM op haar website.   In zijn gastcolumn voor Transparency International beschrijft Michael van Woerden hoe met de nieuwe Aanwijzing aangesloten wordt bij de internationale praktijk van grote schikkingen met ondernemingen.

Nieuwe Aanwijzing opsporing en vervolging buitenlandse corruptie

In deze herziene Aanwijzing wordt onder ‘buitenlandse corruptie’ verstaan: het omkopen van een buitenlandse ambtenaar door een bedrijf of persoon’. Nader wordt aangegeven wat de reikwijdte is van de strafbaarstellingen in relatie tot de rechtsmacht van Nederland en met welke factoren rekening gehouden moet worden bij het bepalen van de opportuniteit van de vervolging van op zichzelf strafbaar gestelde gevallen van buitenlandse ambtelijke corruptie. Deze Aanwijzing ziet zowel op de omkopende partij (personen en bedrijven) als de omgekochte partij (ambtenaren) bij buitenlandse corruptie. De opsporing en vervolging van in Nederland gepleegde corruptie wordt behandeld in de ‘Aanwijzing opsporing en vervolging van ambtelijke corruptie in Nederland’.

Transacties OM bij aanpak van georganiseerde criminaliteit

“De hoge transactie is een onmisbaar instrument in de aanpak van internationale georganiseerde criminaliteit”, aldus het Openbaar Ministerie (OM) in een bericht op haar website. Het OM werkt aan verfijning van de praktijk van hoge transacties en schikkingen, onder meer door de transparantie en duidelijkheid aan de voor- en achterkant van een transactie te vergoten. Slechts een klein deel van de strafzaken leent zich voor een hoge transactie. Het gaat om circa tien zaken per jaar waarin een hoge transactie de meest passende afdoening is. Welke zaken komen in aanmerking voor een hoge transactie?

“Alleen in zaken waar de verdachte ook zelf het foute van zijn handelen inziet en het OM ook niet anders kan opleggen dan een boete (of werkstraf), komt de transactie in beeld. In zaken waar OM en verdachte het niet met elkaar eens zijn of waar een gevangenisstraf tot de mogelijkheden behoort, moet een rechter de beslissing nemen”, aldus het OM.

Voor meer informatie: zie het bericht op de website van het Openbaar Ministerie.

Compliance Monitor bij Vimpelcom

De internationale telecomprovider Vimpelcom Ltd en haar dochterbedrijf Silkway Holding BV (hierna aangeduid als Vimpelcom) hebben een door het Openbaar Ministerie (OM) aangeboden transactie van in totaal 397.500.000 US dollar geaccepteerd. Het OM verwijt het in Amsterdam gevestigde Vimpelcom ambtelijke omkoping en valsheid in geschrifte rondom en na de toetreding tot de Oezbeekse telecommarkt. Het gaat om de periode 2006 tot en met 2012.

De Amerikaanse autoriteiten hebben als voorwaarde aan de buitengerechtelijke afdoening gesteld dat een externe compliance monitor wordt benoemd bij Vimpelcom voor een periode van drie jaar. De benoeming van de monitor betekent dat de bedrijfsvoering van het hele Vimpelcom concern gedurende drie jaar door een toezichthouder gecontroleerd zal worden. Er wordt gerapporteerd aan zowel de Verenigde Staten als aan Nederland. Daarnaast is door het Nederlandse OM afgesproken dat Vimpelcom actief meewerkt om de compliance op orde te krijgen en onregelmatigheden zelf meldt.

Klik hier voor het persbericht van het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie d.d. 18 februari 2016

First-Ever ‘French Deferred Prosecution Agreement’ authorized by French Court

 

Modelrisico bij toepassing van compliance standaarden

Bij lichtvaardige toepassing van standaarden op gebied van compliance en anti-corruptie ligt ‘modelrisico’ op de loer. Denk daarbij aan oversimplificering, fouten in het model, of verkeerd gebruik hiervan. Gebruik van standaarden is gemeengoed bij beheersing van financiële risico’s door financiële instellingen. Echter, bij inzet van standaarden bij beoordeling van organisatie-integriteit doet zich dit modelrisico eveneens voor. Denk daarbij bijvoorbeeld aan bestaande ISO standaarden op gebied van compliance management (ISO 19600) en anti-corruptie (ISO 37001). Deze toetsingskaders kunnen inspiratie en houvast bieden, echter verkeerde toepassing biedt slechts schijnzekerheid. Meer weten over modelrisico? Zie: ‘Meer inzicht met een goed raamwerk voor modelrisicobeheer’ (Marie Gothardt en Martijn de Groot in Zanders Magazine 2018-2).